ရန္ကုန္သုိ႔ေရာက္ရွိသူတုိင္းသည္ ေရႊေတာင္ၾကီးေပါက္ေနသည့္ပမာ ဖူးေတြ႕ရေသာေစတီေတာ္မွာ ေရႊတိဂုံေစတီေတာ္ပင္ၿဖစ္ပါသည္ ။ေရႊတိဂုံေစတီေတာ္သည္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႔လယ္ရွိ ပဲခူးရုိးမ၏ေတာင္ဘက္ဆုံးအစြယ္ၿဖစ္ေသာ သိဂၤုတၱရကုန္းေပၚတြင္တည္ရွိပါသည္ ။ လြန္ခဲံေသာ ႏွစ္ေပါင္း ၂၅၀၀ ေက်ာ္မဟာသကၠရာဇ္ ၁၀၃ ခုႏွစ္ ၊ တေပါင္းလၿပည့္ေန႔တြင္ ဥကၠလာပမင္းၾကီးတည္ထားကုိးကြယ္ခဲ့သည္ ။ ေစတီေတာ္တြင္ တဖုႆႏွင့္ ဘလိႅက ကုန္သည္ညီေနာင္တုိ့ ပင့္ေဆာင္လာေသာ ေဂါတမၿမတ္စြာဘုရား၏ ဆံေတာ္ရွစ္ဆူကို ဌာပနာထားသည္ ။ ထု့ိၿပင္ဘဒၵကမၻာ၌ ပြင့္ေတာ္မူၿပီးေသာ ကကုသံဘုရား၏
ေတာင္ေ၀ွးေတာ္ ၊ ေကာဏဂုံဘုရား၏ ေရစစ္ေတာ္ ၊ ကႆပဘုရား၏ ေရသႏုတ္ေတာ္တုိ့ကုိ လည္းဌာပနာထားေတာ္မူထားခဲ့သည္ဟုဆုိခဲ့ပါသည္ ။ ထုိ့ေၾကာင့္ပင္လွ်င္ ေရႊတိဂုံေစတီေတာ္ကုိ "ေလးဆူဓါတ္ပုံေရႊတိဂုံ" ဟူ၍လည္းေခၚေ၀ၚၾကေပသည္ ။ ေရႊတိဂုံေစတီကို တည္ထားရာတြင္အဆုိပါ ဓါတ္ေတာ္မ်ားကိုဌာပနာၿပဳကာ ေၾကးၿဖဴေစတီ ၊ေၾကးနီေစတီ ၊ ေက်ာက္ၿဖဴေစတီ ၊ သံေစတီ ၊ အုတ္ေစတီ စသည္ၿဖင့္ အထပ္ထပ္ငုံ၍ တည္ခဲ့သည္ ။
စတင္တည္စဥ္က ဥာဏ္ေတာ္ (၄၄)ေတာင္ (၆၆-ေပ) သာရွိခဲ့သည္ ။ ထုိ့ေနာက္ ငမ္းအဆက္ဆက္ ၊ၿပည္သူအဆက္ဆက္တုိ့ ဆက္လက္မြမ္းမံတည္ခဲ့ၾကသည္ ။မြန္ဘုရင္ ဗညားက်န္း၏လက္ထက္တြင္ ဥာဏ္ေတာ္ ၃၀၂ ေပအၿမင့္ရွိေအာင္ တုိးၿမွင့္တည္ခဲ့သည္ ။ ဗညားက်န္း၏ ႏွမေတာ္ ဘုရင္မၾကီး ရွင္ေစာပု (၁၄၅၃-၁၄၇၂) လက္ထက္တြင္ထပ္မံၿပဳၿပင္ရာ ယခုဖူးေၿမာ္ရေသာ ပုံစံအတုိင္းၿဖစ္လာသည္ ။ဆင္ၿဖဴရွင္မင္း လက္ထက္ (၁၇၇၄) ႏွစ္တြင္ထပ္မံၿပဳၿပင္ရာ ယေန႔ဖူးေၿမွာ္ရေသာ ဥာဏ္ေတာ္အၿမင့္ ၃၂၆ ေပအထိၿမင့္မား
လာခဲ့ေပသည္ ။ ေရႊတိဂုံေစေတီကုန္းေတာ္၏ အၿမင့္မွာ ပင္လယ္ေရမ်က္ႏွာၿပင္အထက္ေပ ၁၉၀ ၿမင့္သည္ ။ ဘုရားၾကီး၏၀တၱကေၿမမွာ ၁၁၄ ဧကရွိသည္ ။ ေစတီေတာ္၏ ဥာဏ္ေတာ္အၿမင့္မွာ ၃၂၆ ေပရွိသည္ ။ ဖိနပ္ေတာ္ပါတ္လည္မွာ ၁၄၂၀ ေပအက်ယ္ရွိသည္ ။ ေစတီေတာ္၏ အထက္ပစၥယံတြင္ အရံေစတီငယ္ ၆၄ ဆူႏွင့္ ေစတီေတာ္ၾကီးေလးဆူရွိသည္ ။ ေထာင့္ေလးေထာင့္တြင္ မႏုႆီဟရုပ္ေလးရုပ္ ႏွင့္ ၿခေသၤ့ရုပ္မ်ား ရွိသည္ ။ ပထမပစၥယံတြင္ အေနာက္ေၿမာက္ေထာင့္၌ ဥကၠလာပမင္းၾကီး၏ ရုပ္တုရွိသည္ ။ အေနာက္ေတာင္ေထာင့္တြင္ မင္းၾကီး၏ ခမည္းေတာ္ႏွင့္မယ္ေတာ္တုိ့၏ ရုပ္တုမ်ားရွိသည္ ။
ထု့ိၿပင္ သိၾကားမင္းႏွင့္ မယ္လမုတု့ိ၏ ရုပ္တုမ်ားကုိလည္း ထုလုပ္ထားသည္ ။ ေရႊတိဂုံေစတီေတာ္ကုိ ကိုယ္လုံးၿပည့္ ေရႊခ်ထားသည္ ။ ငွက္ေပ်ာဖူးကုိ တစ္ၿပားလ်င္ တေပပတ္လည္ရွိ၍ ငါးက်ပ္သားအခ်ိန္စီးေသာ ေရႊၿပားေပါင္း (၈၆၈၈) ၿပားၿဖင့္ကပ္ထားသည္ ။ ပထမေဖါင္းရစ္ အထက္တြင္ တေပပတ္လည္ရွိ ေရႊၿပားေပါင္း (၁၃၁၅၃) ၿဖင့္ကပ္ထားသည္ ။၁၉၇၂ ခုႏွစ္တြင္ေရႊၿပားအကြက္ေပါင္း (၁၂၇၆ ) ကြက္ ၊ ၁၉၇၃-၇၄ ခုတြင္ ေရႊၿပားအကြက္ေပါင္း ( ၁၂၅၈ ) ကြက္ထပ္မံကပ္လွဴရာ စုစုေပါင္းေရႊၿပား (၁၅၆၈၇) ၿပားရိွခဲ့သည္ ။ ေရႊတိဂံုေစတီ၏ ထီးေတာ္သည္ စိန္ဖူးအထိ ၄၃ ေပ ၈လက္မအၿမင့္ရွိသည္ ။ စိန္ဖူး
ေတာ္မွာ အလြန္ၾကီးမား၍တန္ဖုိးမၿဖတ္ႏုိင္ေသာ စိန္ၾကီးၿဖစ္၍ ၄င္းကို အၿခားစိန္ဖူးငယ္မ်ား၀န္းရံလ်က္ ကပ္လွဴထားသည္ ။ငွက္ၿမတ္နားေတာ္တြင္ စိန္လုံးေရ ၁၀၉၈ လုံး (ရတီခ်ိန္ ၂၄၀ ) ေက်ာ္ ႏွင့္ အၿခားေက်ာက္မ်က္ရတနာမ်ား ၁၃၃၈ လုံး ကပ္လွဴထားသည္ ။ ဆပ္သြားဖူးေတာ္တြင္ ေက်ာ္မ်က္ရတနာမ်ဳိးစုံ (၈၈၆) လုံးကပ္လွူထားသည္ ။ ဤထီးေတာ္တြင္ အဖုိးတန္ ေရႊ ၊ ေငြ ၊ စိန္ ။ေက်ာက္သံ ၊ ပတၱၿမား တုိ့သာမက ေရႊဆည္းလည္း ၊ေငြဆည္းလည္း ၊ မုိးၾကိဳးဆည္းလည္း ၊ သံေသဆည္းလည္း စသည္ၿဖင့္ ဆည္းလည္းေပါင္း မ်ားစြာကပ္လွဴထားသည္ ။ ေစတီေတာ္တြင္ ပန္းတင္ခုံ ေစတီ ၊မုဒ္ဦးေစတီ ၊ ဂႏၶကု
ဋီတုိက္ ၊ အာရုဏ္ခံတန္ေဆာင္း စသည္တု့ိအၿပင္ မေရတြက္ႏုိင္ေအာင္မ်းၿပားလွေသာ ရုပ္ပြားဆင္းတုေတာ္မ်ားႏွင့္ ေစတီငယ္မ်ားလည္းရွိသည္ ။ ေစတီေတာ္ရင္ၿပင္ေပၚတြင္ ေခါင္းေလာင္းေပါင္းမ်ားစြာလည္းရွိသည္ ။ အၾကီးဆုံးေခါင္းေလာင္းၾကီးႏွစ္ခုမွာ မဟာသိသႏၵဃ႑ ေခါင္းေလာင္းၾကီး ႏွင့္ မဟာဃ႑ ေခါင္းေလာင္းၾကီးတု့ိၿဖစ္သည္ ။ မဟာသိသႏၵဃ႑
ေခါင္းေလာင္းၾကီးမွာ ၁၈၄၁ ခုႏွစ္တြင္ သာယာ၀တီမင္းလွဴဒါန္းေသာ ေခါင္းေလာင္းၾကီးၿဖစ္သည္ ။ ေၾကးခ်ိန္ ၂၅၉၄၀၄၉က်ပ္သား (၄၂-တန္) အေလးခ်ိန္ရွိ၍ အၿမင့္ ရွစ္ေပခြဲရွိသည္ ။အေရွ႔ေၿမာက္ေထာင့္ရွိ ေဆာင္းတန္းအတြင္း၌ ထားရွိသည္ ။မဟာဃ႑ ေခါင္းေလာင္းၾကီးမွာ ၁၇၇၈ ခုႏွစ္တြင္ စဥ့္ကူးမင္းလွဴဒါန္းခဲ့ေသာ ေခါင္းေလာင္းၾကီးၿဖစ္သည္ ။ ေၾကးခ်ိန္ ၁၅၅၅၅ ပိႆရွိ၍ခုနစ္ေပၿမင့္သည္ ။ အေနာက္ေၿမာင့္ေထာင့္ ေဆာင္းတန္းတြင္ထားရွိပါသည္ ။ အဂၤလိပ္လက္ထက္တြင္ထုိေခါင္းေလာင္းၾကီးကို အဂၤလန္သုိ႔ သယ္ေဆာင္ရာ ရန္ကုန္ၿမစ္ထဲသုိ့က်ခဲ့သည္ ။ ေနာင္ ၁ ႏွစ္ခန့္ၾကာမွသာ ၿပန္လည္
ဆည္ယူ၍ မူလေနရာ၌ၿပန္လည္ထားရွိေပသည္ ။ ေရႊတိဂုံေစတီေတာ္ၾကီးသည္ ၿမန္မာႏုိင္ငံသားတုိ့၏ အထြတ္အၿမတ္ၿပဳရာေစတီေတာ္မ်ားတြင္ တစ္ဆူပါ၀င္ပါသည္ ။
ေရႊတိဂုံေစတီေတာ္
ၿမတ္ဗုဒၶပုံေတာ္မ်ား
ဗုဒၶၿမတ္စြာဘုရားပုံေတာ္မ်ားအား ကုိးကြယ္လိုသူမ်ားအတြက္ ရည္ရြယ္ကာ ပူေဇာ္လိုက္ပါသည္ ။ မိမိလုိခ်င္ေသာပုံေတာ္အား
click ႏွိပ္ယူကာ ကုိးကြယ္ႏုိင္ပါသည္ ။ Table ၿဖင့္အသုံးၿပဳထားပါသၿဖင့္ ဆက္လက္ဖတ္ရွု႔ရန္ကုိ ႏွိပ္မွသာ ပုံေတာ္မ်ားကို
ရရွိမွာၿဖစ္ပါသည္ ။
ကုိးမုဒ္ၿပန္ေလွခြင္းေတာင္တန္ခုိးၾကီးဘုရားသမုိင္း
ေရွးအခါက ယခုေလွခြင္းေတာင္ဟု ေခၚေ၀ၚလွ်က္ရွိေသာ ေတာင္ေတာ္ႏွင့္ ေတာင္ေတာ္၏ပါတ္၀န္းက်င္တြင္ သစ္ေတာမ်ားထူထပ္လွ်က္ညိဳ့မွိဳင္းစြာ တည္ရွိေနေပသည္ ။ ေတာင္ထိပ္အနီး ေတာင္ေစာင္းပါတ္စန္းက်င္တြင္ အရိယာႏြယ္၀င္သူေတာ္စင္မ်ား ကိန္းေအာင္းေမြ႔ေပ်ာ္ဘြယ္ရာ ေက်ာ္လွုိဏ္ဂူငယ္ ကုိးခုခန္႔မွာ ဘသာ၀အေလ်ာက္တည္ရွိလွ်က္ရွိေပသည္ ။၄င္းေက်ာက္လွုိဏ္ဂူငယ္မ်ားသုိ႔ ရံဖန္ရံခါ အနယ္နယ္အရပ္ရပ္မွ ရေသ့ရဟန္းပုဂၢိဳလ္မ်ားလာေရာက္တရားအားထုတ္ေနထုိင္ၾကေလသည္ ။ တစ္ေန႔ေသာအခါတြင္ ဦးဓမၼသာမိ ဘြဲ႔အမည္ရ ရဟန္းပုဂၢိဳလ္တစ္သီးသည္ ယခုကိုးမုဒ္ၿပန္ေစတီတည္ရွိရာေနရာႏွင့္မနီးမေ၀းတြင္ တည္ရွေသာ ေက်ာက္လွိဳင္ဂူငယ္တစ္ခုတြင္ ေရာက္ရွိသီတင္းသုံးေနထုိင္လ်ွက္ရွိေလသည္ ။
ယင္းကဲ့သုိ့ေနထုိင္ရင္း တရားဘာ၀နာက်င့္ၾကံၾကိဳးကုတ္အားထုတ္ေလရာ တစ္ညေသာအခ်ိန္တြင္ ေက်ာ္ကလွုိဏ္ဂူအတြင္း၌တရားအားထုတ္ေနစဥ္ ယခုကိုးမုဒ္ၿပန္လုရားတည္ထားရာေနရာမွ အေရာင္တဖိတ္ဖိတ္ေတာက္လွ်က္ရွိေသာ ပတၱၿမားလုံးၾကီးကုိၿမင္ေတြ႕ရၿပီး ၊ ၄င္းပတၱၿမားၾကီးအား ဌာပနာၿပဳ၍ နတ္ ၊ သၾကား ၊ၿဗဟၼာမ်ားမွ ဘုရားတည္ေနသည္ကုိ တရားအာရုံ၌ေပၚေပါက္လာၿပီး ေတြ႔ၿမင္ဖူးေမွ်ာ္လုိက္ရေလသည္ ။ ယင္းသုိ႔ထူးၿခားအံ့ဖြယ္ ၿဖစ္ရပ္ေၾကာင့္ နံနက္မုိးေသာက္လင္းေသာ
အခါ ယမန္ေန႔ညက တရားအာရုံ၌ ၿမင္ေတြ႔ဖူးေမွ်ာ္လုက္ရေသာ ေနရာအား လုိက္လံရွာေဖြရာ ၿခဳံႏြယ္ပိတ္ေပါင္းမ်ားအတြင္းမွမုဒ္ကုိးမုဒ္ႏွင့္ ဥာဏ္ေတာ္ကုိးမုိက္ခန္႔ရွိေစတီတစ္ဆူကို ပထမဦးဆုံးေတြ႔ၿမင္ဖူးေမ်ွာ္လုိက္ရေလသည္ ။
ဆရာေတာ္သည္ ၀မ္းေၿမာက္စြာၿဖင့္ အမ်ားၿပည္သူမ်ားေတြ႔ၿမင္ဖူးေမွ်ာ္ႏုိင္ေစရန္ရည္ရြယ္၍ ေစတီပါတ္၀န္းက်င္ရွိ ၿခဳံႏြယ္ပိတ္ေပါင္းမ်ားအားရွင္းလင္းရင္း ဆရာေတာ္ၾကီး၏ ၀တ္အာရုံ၌ နတ္သၾကား ၊ ၿဗဟၼာမ်ားမွ တည္ထားကိုးကြယ္ခဲ့သည့္ ဤမ်ွတန္ခုိးၾကီးမားေသာ ဘုရားအား သတၱ၀ါအမ်ားကပ္သုံးပါးမွ ေက်ာ္နင္းႏုိင္ေစရန္ ရည္သန္လွ်က္ ကုိးေတာင္ၿပည့္ ဘုရားအၿဖစ္ဆက္လက္ၿပဳၿပင္မြမ္းမံတည္ထားရန္ စိတ္အာရုံက်ေရာက္လာခဲ့ေပသည္ ။ သုိ႔ရာတြင္ ရဟန္း၀တ္ၿဖင့္ ဘုရားတည္ရန္ ၀ိနည္း
ေတာ္ႏွင့္မညီ အခက္အခဲရွိမည္စုိးသၿဖင့္ ရဟန္းဘ၀မွသိကၡာခ်၍ ရေသ့အၿဖစ္ၿဖင့္အသြင္ေၿပာင္းၿပီး ကုိးေတာင္ၿပည့္ ဘုရားအၿဖစ္ဆက္လက္ၿပဳၿပင္မြမ္းမံတည္ထားကာ သတၱ၀ါအမ်ား ကပ္သုံးပါးမွ ေက်ာ္နင္းႏုိင္ေစရန္အဓိဌာန္ၿဖင့္ ေစတီေတာ္၏ဘြဲ႔အမည္အား "ကုိးမုဒ္ၿပန္ကပ္ေက်ာ္ပတၱၿမားေစတီ"ဟု ဘြဲ႔အမည္ေပးလွ်က္ ကုိးန၀င္းေက်ေစရန္ အတြက္ မန္က်ည္းကုိးပင္ ၊ ထန္းကုိးပင္ ၊ ပိေတာက္ကုိးပင္ တုိ့အားေစတီရင္ၿပင္ေတာ္ေပၚတြင္ အဓိဌာန္ၿဖင့္စုိက္ပ်ိဳးခဲ့ေလသည္ ။သုိ့ၿဖစ္၍ ထုိကုိးမုဒ္ၿပန္ကပ္ေက်ာ္ ပတၱၿမားေစတီအား လူတစ္ရပ္ ၊ နတ္တစ္ရပ္ တည္ထားခဲ့သည္ဟု ေရွးလူၾကီးမ်ားမွေၿပာ
ဆုိခဲ့ၾကေလသည္ ။ မ်ားမၾကာမီ ေတာင္ေတာ္ေပၚသုိ႔ ရမည္းသင္းၿမိဳ႔စား ရဲသီဟႏွင့္ရဲဒိဗၺ တုိ႔ေရာက္ရွိလာၿပီး ထုိေစတီအားဖူးၿမင္ရ၍ ၾကည္ညိဳသဒၶါပြားမ်ားလာကာ ၄င္း၏ခ်စ္သူ "မယ္ၿဖဴ-မယ္ညိဳ" တုိ့၏လုိအင္ဆႏၵႏွင့္အညီ တစ္ဆင့္တုိး၍ ၿပဳၿပင္မြမ္းမံခဲ့ေလသည္ ။ ဆက္လက္၍ ၿမန္မာသကၠရာဇ္ ၁၁၉၃ ခုႏွစ္တြင္ ေရဆင္းၿမိဳ႔ သူၾကီး ဦး လူေလးႏွင့္ ေရဆင္းေရႊေက်ာင္းေတာ္ေဘာ္ေရႊေက်ာင္းေတာ္ ၊ က်ည္ေတာင္ေရႊေက်ာင္းေတာ္ တုိ့မွ ဆရာေတာ္ၾကီးမ်ား ၾကီးမွဴးလွ်က္ က်ည္ေတာင္ေက်းရြာ ၊ က်ည္ေတာင္ေရႊေက်ာင္းေတာ္ တုိ့မွဆရာေတာ္ၾကီးမ်ား ၾကီးမွဴးလွ်က္ က်ည္ေတာင္ေက်းရြာ ၊ ေခါမေက်းရြာ တုိ့မွတပည့္ဒါယကာ ၊ဒါယိကာမမ်ားေပါင္းစုၿပီး ယခုဘုရားဥာဏ္ေတာ္အတုိင္း ရုပ္ပြားေတာ္ ကုိးဆူအပါအ၀င္ မုဒ္ကုိးမုဒ္ၿဖင့္ "ကိုးမုဒ္ၿပန္ဘုရား"
ဟူ၍ ဘြ႔ဲအမည္ေပးကာ ပိႆာခ်ိန္ (၁၀၀) ရွိ ေၾကးေခါင္းေလာင္းေတာ္ၾကီးကိုလည္း ထားရွိခဲ့ေလသည္ ။
၁၃၂၃ ခုႏွစ္ ၊ တေပါင္းလၿပည့္ေန႔တြင္ ေလွခြင္းေတာင္ တန္ခုိးၾကီးေက်ာင္း၌ သီတင္းသုံးေနထုိင္ခဲ့ေသာ သက္ေတာ္ (၁၁၅)ႏွစ္ရွိ သက္ေတာ္ရွည္ ရေသ့ၾကီး ဦး၎ဣႏၵမွထီးေတာ္ အသစ္ၿပန္လည္လဲလွယ္တင္လွဴခဲ့ေလသည္ ။ ၁၃၄၆ ခုႏွစ္ ၊ တေပါင္းလၿပည့္ေနတြင္ က်ည္ေတာင္အုပ္စု ၊ ပါတီ/ေကာင္စီအဖြဲ႔အစည္းမွ ပုဂၢိဳလ္မ်ားႏွင့္ ေလွခြင္းေတာင္ ေဂါပကအက်ဳိးေတာ္ေဆာင္
အဖြဲ႔ၾကီးမွဴး၍ ပ်ည္းမနားၿမိဳ႔နယ္ ၊ ေက်ာက္ခ်က္ေက်းရြာအုပ္စု ၊ အုိင္ေစာက္ေက်းရြာ ၊ မူလ၀ံသသစၥ၀ါဒီပဌမာန္ ၀ိသုဒိၶယ သာသနာၿပဳဆရာၾကီး ဦးသန္းေမာင္ ႏွင့္ တပည့္သားမ်ားအဖြဲ႔မွဆက္လက္၍ ထီးေတာ္အသစ္လဲလွယ္တင္လွဴခဲံေလသည္ ။၁၃၅၆ ခုႏွစ္ ၊ ေႏွာင္းတန္ခူးလဆန္း (၅) ရက္ေန႔တြင္ က်ည္ေတာင္အုပ္စု သံဃာ့နာယကဆရာေတာ္ၾကီးမ်ား ႏွင့္ ေလွခြင္းေတာင္ေဂါပက အက်ဳိးေတာ္ေဆာင္အဖြဲ႔ ၾကီးမွဴးလွ်က္ထီးဒကာၿဖစ္သူ ရမည္းသင္း ေရႊၿမင္တင္ ဘရေသ့ ကုန္းေဘာင္ဆက္ပဌမာန္န၀င္းဦးေအာင္ ႏွင့္ တပည့္သားမ်ားအဖြဲ႔မွ ဆက္လက္၍ ထီးေတာ္ကုိ အသစ္တဖန္လဲလွယ္ပူေဇာ္ခဲ့ၾကပါသည္ ။
ယခုအခ်န္အထိ သာသနာ့အလင္းေရာင္ ေလွခြင္းေတာင္တန္ခုိးၾကီး ကုိးမုဒ္ၿပန္ဘုရားအား ဗုဒၶပူဇနိယ ပူေဇာ္ပြဲအၿဖစ္ ႏွစ္စဥ္တန္ခူးလဆန္း (၃) ရက္ေန႔မွ (၈) ရက္ေန႔အထိ ကဇက္၀င္ပြဲေတာ္ရက္အၿဖစ္ သတ္မွတ္ၿပီး ပြဲလမ္းသဘင္မ်ားၿဖင့္ စည္ကားသုိက္ၿမိဳက္စြာ ပူေဇာ္က်င္းပလွ်က္ရွိပါသည္ ။သု့ိၿဖစ္ပါ၍ သမုိင္းသုေတသီမ်ား အနယ္နယ္အရပ္ရပ္မွေလ့လာသူမ်ား ၾကည္ညိဳသဒၵါပြားမ်ားလုိသူမ်ားအေနႏွင့္ သာသနာ့အလင္းေရာင္ ေလွခြင္းေတာင္သုိ့ လာေရာက္၍ဖူးေမွ်ာ္ ေလ့လာႏုင္ေစရန္အတြက္ ဖိတ္ေခၚတင္ၿပေရးသားလုိက္
ရပါသည္ ။
ေခါင္းေလာင္းေတာ္ၾကီး
ေခါင္းေလာင္းေတာ္ၾကီး၌ ေရးထုိးထားေသာ ကဗ်ည္းမွတ္တမ္း ....
ဇနႆပႆေကယ်ာ ေဂါမာဥတၱေရာ့ပမၼဟ၀ါတာ မုဒိၶမွိ သရိယ ဒါတုေစတီေက လေကၡတြာ မေနာရေမၼ သကဋ ဃ႑မနိႏၵာ မရနာေမနပူေဇတိ မေန ရေမၼာ ႏွလုံးေမ႔ေလ်ာ္ရာၿဖစ္ေသာ နဒီတိေရ ။ လွီေလွာတင္ေခခ်င္ ပခုန္းထမ္းေခါင္းရြက္ကုန္သည္အေပါင္းတု့ိေရာင္း၀ယ္ရာ ဆိတ္ကန္းလည္းၿဖစ္ထေသာ ၿမစ္နား၌ ဇနသ ဖႆထေကယ်ာ ။ ေက်ာင္းအမေငြခြန္းမွဴး သူၾကီးတုိ့သည္ ေက်းသားရြာသူအေပါင္းတု့ိကုိ ဒါနသီလကထာစေသာ စကားတု့ိၿဖင့္ ၾကည့္ရွု႔ေစာင္မ ႏွုိးေဆာ္ရၿဖစ္
ေသာေၾကာင့္ ၾကည္ေတာ္ရြာဟု သမုတ္တတ္ေသာ ၊ ဂါေမာရြာ၏ ဥတၱေရာ ၊ ကုသေလတာ ၊ ၿပင္းရာၿဖင့္ကြာေသာ ေၿမာက္အရပ္၌ မေနာရေမၼ လုန္းေမ႔ေလ်ာ္ရာၿဖစ္ေသာ ပပၸတ၀ါတာ မဒိၶမိေလၿဖင့္ အဟုတ္ၿပင္းထံေသာေၾကာင့္ ေလတြင္းေတာင္ဟု သမုဒ္အပ္ေသာ ေတာင္ထိပ္၌ သရိယဒါတုေစတီေက ဘုရားသိခင္ဒါတ္စစ္ေတာ္ က်ိန္း၀တ္ရာၿဖစ္ေသာ ေစတီေတာ္၌ မနိႏၵဓဇ နာေမန မနိႏၶဓေဇ ဘြဲ႔ေတာ္အမည္ရွိေသာ ေရဇင္းေရႊေက်ာင္း ပုဂၢိဳလ္သည္ သကဋဃ႑ိ ၊ အခ်န္တရာ
ရွိေသာ ေခါင္းၾကီးကုိ လေကၡတြာဆြဲထား၍ ပူေဇတိ ၊ ပူေဇာ္၏ဣဒံေမ ပုညံ ၀သုႏၵရံ နိပၸါန သကိၡေနာ ဟုတြာ ပါပုနိ ။
မယ္ၿဖဴ -မယ္ညိဳ နတ္သမုိင္း
ေလွခြင္းေတာင္ဘုရားရွိ မယ္ညိဳနတ္နန္းေဆာင္
မၿဖဴက ဆင္ၿဖဴေတာင္ေပၚတြင္ ဘုရားတစ္ဆူတည္ရန္ ရည္ရြယ္စတ္ကူး၍ မညိဳကေလွခြင္းေတာင္ေပၚတြင္ ဘုရားတစ္ဆူတည္ရန္ရည္ရြယ္စတ္ကူးထားၾကသည္ ။ သုိ့ေသာ္လည္း အခ်စ္ဦးမ်ားၿဖစ္ေသာ ရဲသီဟႏွင့္ ရဲဒိဗၺတုိ့ အလာကိုသာေစာင့္ေမ်ွာ္ေနခဲ့ၾကသည္ ။ ရဲသီဟႏွင့္ရဲဒိဗၺတုိ့ညီအစ္ကိုမွာ သုံးလၾကာၿပန္လာခဲ့ပါမည္ဟု ကတိမ်ားေပးထားခဲ့ေသာ္လည္း ရက္ ၊ လ ၊ ႏွစ္ တုိ့ကူးေၿပာင္းလာခဲ့ေသာ္လည္း ေပၚမလာခဲ့ေပ ။ထုိအခ်ိန္တြင္ ရွမ္းေစာ္ဘြားတစ္ဦးသည္ က်ည္ေတာင္နယ္ေၿမအတြင္းသုိ့ ေရာက္ရွိလာၿပီး မၿဖဴ-မညိဳတုိ့ ညီအစ္မႏွစ္ဦးကို ေတြ႕ၿမင္ေသာအခါ ႏွစ္ဦးလုံးအေပၚတြင္ ေမတၱာညႊတ္၍ ဇြတ္အတင္းၾကံည္ေလသည္။
မၿဖဴ-မညိဳတုိ့ ညီအမႏွစ္ဦးသည္ ရွမ္းေစာ္ဘြားရန္မွေ၀းေအာင္ ဆင္းရဲသားအသြင္ေဆာင္၍ က်ည္ေတာင္ရြာ၌မေနဘဲ အနီး
အနားရွိ ရြာငယ္မ်ားသုိ့ ေၿပးလႊားပုန္းေအာငး္ေနၾကရေလသည္ ။ရဲသီဟႏွင့္ရဲဒိဗတုိ့သည္က်ည္ေတာင္ရြာသုိ့ၿပန္ေရာက္လာေသာအခါ
အေၾကာင္းစုံကုိသိရ၍ ေစာ္ဘြားဘက္ေတာ္သားမ်ားႏွင့္တုိက္ပြဲၿဖစ္ပြါးၾကေလသည္ ။ တစ္ေန႔တြင္ ယခုေလွခြင္းေတာင္အနီး၌ တုိက္
ပြဲၿဖစ္ပြားေနစဥ္ မၿဖဴ-မညိဳတုိ့သည္ ပုန္းေအာင္းေနရာမွ တိတ္တဆိတ္ေရာက္ရွိလာၿပီး ရဲသီဟ ႏွင့္ ရဲဒိဗၺတုိ့အား သြားေရာက္ ေတြ႔ဆုံစဥ္ တုိက္ပြဲမွာၿပင္းထန္လာၿပီး ရန္သူဘက္မွပစ္ခတ္လုိက္ေသာ အဆိပ္လူးၿမွားသည္မၿဖဴ-မညဳိတုိ့ညီအစ္မႏွစ္ေယာက္အား ထိမွန္ၿပီး ၄င္းေနရာတြင္ပင္ ညီအမႏွစ္ေယာက္လုံးေသဆုံးခဲ့ရေလသည္ ။
မၿဖဴသည္ ဆင္ၿဖဴေတာင္ေတာင္ေတာ္တြင္ ဘုရားတည္ရန္စိတ္စြဲလန္း၍ ေသဆုံးခဲ့ရသူၿဖစ္သၿဖင့္ ဆင္ၿဖဴေတာင ္ေတာင္ေတာ္
တြင္ေတာင္ေစာင့္နတ္မယ္ၿဖစ္လွ်က္ ၊ မညိဳမွာ ေလွခြင္းေတာင္ေတာင္၌ ဘုရားတည္ရန္စိတ္စြဲလန္း၍ ေသဆုံးခဲ့ရသူၿဖစ္သၿဖင့္ ေလွခြင္းေတာင္ ေတာင္ေတာ္တြင္ေတာင္ေစာင့္နတ္မယ္ၿဖစ္ကာ "မယ္ၿဖဴ -မယ္ညိဳ" တုိ့အားနတ္ကြန္း နတ္နန္းမ်ားေဆာက္လုပ္၍ ယေန႔အခ်ိန္ထိႏွစ္စဥ္ထာ၀ရပူေဇာ္ပသခဲ့ၾကေလသည္ ။
